Met de snel stijgende populariteit van LED-verlichting komt er ook meer materieel van slechte kwaliteit op de markt. De gemeente Hoogeveen moest enige tijd geleden honderden goedkope LED-bronnen in het gemeentehuis vervangen, nadat ambtenaren klaagden over hoofdpijn door knipperende verlichting. Er zijn veel ondeugdelijke producten in de handel en dat doet afbreuk aan deze duurzame en milieuvriendelijke uitvinding. Op dit moment zijn er maar een beperkt aantal fabrikanten die alles in huis hebben om goede led-verlichting te produceren, die voldoet aan de internationale kwaliteits- en veiligheidsnormen.
Onderzoek naar diverse LED-lampen heeft aangetoond dat sommige LED`s het stroomnet aanzienlijk vervuilen en schadelijk kunnen zijn voor andere apparatuur. Ook het onderzoek dat Philips deed naar de LED-TL's van een aantal fabrikanten toonde aan dat de betreffende LED-TL's nog geen alternatief zijn voor TL-verlichting. Lees hier nog een praktijkproef van de Wageningen Universiteit & Research.
Niet alleen de LED-bronnen zijn een punt van aandacht, ook de behuizing van deze LED-bronnen speelt een belangrijke rol wanneer men spreekt over duurzame en milieuviendelijke verlichting. Een LED-bron die een verwachte levensduur heeft 50.000 branduren (>15 jaar bij 9 branduren per dag) is nog steeds geen duurzaam produkt wanneer de behuizing binnen 5 jaar defect of onveilig is en vervangen moet worden.
En in Friesland onstond ook commotie rondom LED lampen (of dit nu terecht is of niet, red.) Naar aanleiding van de overstapcampagne ‘Ik Stap Oer!’ in Friesland die werd geïntieerd door de provincie zelf, zijn diverse LED lampen getest met professionele apparatuur. De lampen die door de provincie verstrekt werden zijn verkregen vanuit China, waar de nodige producten voor een lagere kostprijs worden geproduceerd.
Helaas ontbrak ieder keurmerk en gaf de test aan dat de goedkope `energiezuinige` LED`s snel defect raken, exponentiëel voor blindstromen zorgen en meer energie verbruiken dan de energiemeter aangeeft (tot zes maal het opgegeven wattage!). Hierdoor zijn de LED-lampen ineens niet meer zo energiezuinig, maar zorgen ook nog eens voor schadelijke vervuiling van het energienet, wat weer schade aan andere apparatuur op levert.
LED-fabrikanten met een KEMA CE keurmerk, adviseren gebruikers dan ook om zich goed te informeren over de veiligheid bij de aankoop/ plaatsing van dergelijke verlichting.
De Provincie Friesland zal zich snel moeten gaan beraden om actie te ondernemen, want anders gaat het in de toekomst erg slecht met het stroomnet daar en wellicht ook in andere delen van Nederland, als er gebruik wordt gemaakt van deze goedkope, schadelijke LED`s.
Maar de eindgebruiker kan zelf ook al op een eenvoudige manier controleren of hij te maken heeft met slechte LED-verlichting en wel als volgt; Spreid je vingers en beweeg je hand voor de LED-verlichting heen en weer, nu moet er één lijn te zien zijn. Zie je flikkeringen (het stroboscoopeffect) dan kan je ervan uitgaan dat je te maken hebt met slechte LED-verlichting.
De commotie rondom LED-verlichting heeft vooral betrekking op blindstroom. Blindstroom is echter maar één van de kleinere problemen waarmee de LED nu nog te kampen heeft. Zo is de lichtsterkte vaak veel lager dan door producenten wordt geclaimd en nog niet vergelijkbaar met gloeilampen. Ook is het aantal branduren nog nooit aangetoond. Om te testen of een lamp 20.000 of 50.000 branduren mee gaat moet zo’n lamp namelijk jaren achter elkaar gebrand hebben.
LED-lampen hebben volgens experts zeer zeker de toekomst, en juist daarom is het belangrijk om ze niet op de markt te brengen als ze daar nog niet voldoende ontwikkeld voor zijn. Op deze manier hebben destijds ook spaarlampen bij consumenten een verkeerde naam gekregen. Spaarlampen werden te vroeg op de markt gebracht, terwijl ze nog een erg kunstmatig licht voortbrachten. Consumenten percipieerden de spaarlamp als ‘ongezellig’. Dit is een imagoprobleem waarvan de huidige, sterk verbeterde, generatie spaarlampen nog steeds veel last heeft. Op dit moment zijn spaarlampen in vergelijking met LED-verlichting veel goedkoper, hebben ze een veel hogere lichtopbrengst en een hoger rendement.
Een recente studie van een meetinstituut naar led-lampen als vervangers van lampen in huishoudens toont echter aan dat er nog steeds veel moet gebeuren. Van de vijf led-lampen die in verschillende doe-het-zelfwinkels werden gekocht, bleek er geen een de totale lichtopbrengst in lumen te vermelden. In alle gevallen werd de flux van de lamp aangegeven in vergelijking met die van een normale gloeilamp. Na meting van de werkelijke flux van de led-lichtbronnen en die van hun zogenaamde gelijkwaardige tegenhangers met gloeidraad werd vastgesteld dat de lichtopbrengst van de led-lichtbronnen doorgaans 300% te hoog werd aangegeven. Een dergelijke overdreven prestatie van led-lichtbronnen zal tot ontevreden klanten leiden en zal uiteindelijk schadelijk zijn voor de goede naam van halfgeleiderverlichting.
Fabrikanten zouden hun claims beter moeten onderbouwen. “Uit alle metingen die het meetinstituut heeft gedaan, blijkt dat de meeste leveranciers nooit de gesuggereerde gelijkwaardigheid met gloeilampen van een bepaald wattage kunnen hardmaken. Tevens blijken veel geteste LED lampen nauwelijks te voldoen aan de op handen zijnde EU-eisen over rendement. In deze nieuwe regelgeving worden LED's vooralsnog vrijgesteld van eisen omtrent blindstroom. Op deze manier wordt innovatie niet in de kiem gesmoord.
Philips, Osram maar ook Lemnis Lighting en Led Light Europe laten al hun producten uitvoerig testen door o.a. Olino en VSL. De prestaties (zoals de levensduur, vergelijkbaar met xn watt gloeilamp en de kleurtemperatuur) die op de verpakkingen van deze merken staan zijn kloppend. Buiten deze merken zijn er ook andere goede merken ledlampen. Maar omdat er is nog geen keurmerk voor de ledlamp is, zijn er merken ledlampen die hun beloofde prestaties niet waarmaken. Een keurmerk voor ledlampen komt er hoogst waarschijnlijk wel, de vraag is alleen: Wanneer?
|